×

Waar wringt de schoen


Direct naar paragraaf:


Depressie, burnout of iets anders

Zoals eerder aangegeven is het een combinatie van meerdere plaatsen in het systeem waar het fout kan gaan en waarschijnlijk ook fout gaat. Je gaat immers niet zomaar "onderuit". Individuele verschillen tussen patiënten bepalen dan waar het zwaartepunt van de klachten komt te liggen: depressie, burnout, angststoornis of een combinatie hiervan. Bij sommige mensen gaat het nooit mis, terwijl het bij anderen herhaaldelijk mis kan gaan (BOX 6). Men zegt dan zo mooi: "Draagkracht en draaglast zijn uit balans."

BOX 6: DEPRESSIE OF BURNOUT

Normaal gesproken heeft cortisol via de terugkoppeling in het systeem (negatief feedbacksysteem) een remmende werking op de hypothalamus en de hypofyse en dus op de aanmaak van CRH en ACTH, wat weer leidt tot minder stresshormoonproductie. Soms is die remmende werking verminderd of helemaal weg doordat de cortisolreceptoren niet werken. Hierdoor ontstaat dan een verhoogd cortisolniveau in het bloed, wat aanleiding geeft tot depressieve symptomen. De remmende werking kan ook uitblijven als er te weinig cortisol geproduceerd wordt, wat leidt tot de zgn adrenalinecirkel, een vicieuze cirkel die het lichaam uitput. Immers de tot actie aanzettende voortdurende productie van adrenaline, noradrenaline en dopamine maakt het onmogelijk om nog tot rust te komen, wat op de lange duur leidt tot burnout of CVS (uitputting bijniermerg?, later eventueel ook nog gevolgd door uitputting bijnierschors?).


BOX 7 geeft een lijst met "life events", gebeurtenissen in het leven waarvan bekend is dat ze stress opleveren en een indicatie geven hoeveel stress zo'n gebeurtenis oplevert.
Wat opvalt is dat er aan de lage kant van de lijst allerlei gebeurtenissen staan, die je misschien niet zo snel zou herkennen als een gebeurtenis die stress oplevert. Bijv. "Met pensioen gaan". Velen kijken er naar uit, maar levert wel ineens 45 "straf"punten op. "Partner gaat werken of stopt met werken" levert je zomaar 26 "straf"punten op, terwijl je dit misschien wel heel fijn vindt. Of bijv. "Meer of minder vrije tijd" (19) en zelfs voor "vakantie" (13) krijg je nog "staf"punten. Geen wonder dat mensen hun stressoren vaak niet herkennen.

Holmes en Rahe stress-schaal

BOX 7: HOLMES EN RAHE STRESS-SCHAAL:

Deze lijst geeft de mate aan waarin een gebeurtenis (life event) stress in je leven kan brengen.
Door de punten van de betreffende life events voor de laatste 12 tot 24 maanden op te tellen kun je een indicatie krijgen van de kans op een stress gerelateerde aandoening.
0-149 Punten: lage gevoeligheid voor stress gerelateerde aandoeningen.
150-299 Punten: middelmatige gevoeligheid voor stress gerelateerde aandoeningen.
300 En meer punten: hoge gevoeligheid voor stress gerelateerde aandoeningen.

Dood van een partner (100)
Echtscheiding (73)
Scheiding van tafel en bed (65)
Gevangenisstraf (63)
Persoonlijk letsel of ziekte (53)
Trouwen (50)
Ontslag (47)
Echtelijke verzoening (45)
Met pensioen gaan (45)
Ziekte in gezin of familie (44)
Zwangerschap (40)
Seksuele problemen (39)
Verandering van baan (39)
Financiële problemen (38)
Dood van een goede vriend (37)
Verandering in de functie (36)
Toenemende huwelijksproblemen (35)
Zware hypotheeklasten (31)
Afgewezen worden voor een lening (30)
toegenomen verantwoordelijkheid (29)
Kinderen verlaten het ouderlijk huis (29)
Problemen met schoonfamilie (29)
Er worden hoge eisen gesteld (28)
Partner gaat werken of stopt met werken (26)
Voor het eerst of het laatst naar school (26)
Wijzigingen van levensomstandigheden (25)
Verandering van persoonlijke gewoonten (24)
Onenigheid met de chef (23)
Wijziging van werktijden en/of arbeidsvoorwaarden (20)
Verhuizing (20)
Naar een andere school gaan (20)
Meer of minder vrije tijd (19)
Verandering van geloof (19)
Verandering van sociale activiteiten (18)
Kleine lening sluiten (17)
Veranderde slaapgewoonten (16)
Meer of minder familiebijeenkomsten (15)
Verandering in eetgewoonten/diëten (15)
Vakantie (13)
Kerstmis (12)
Kleine wetsovertreding (11)

Deze lijst zal duidelijk maken dat je vaak veel meer stress in je leven hebt dan je gedacht had. Vooral ook het feit dat positieve gebeurtenissen stress op kunnen leveren.

Bron: Wikipedia

inhoud

Mogelijke oorzaken

Oorzaken van depressie en burn-out kun je ruwweg in de volgende categorieën indelen:

1) Acuut psychisch trauma (bv. door het overlijden van een dierbare of een echtscheiding of andere ingrijpende gebeurtenis (depressie))
2) Langdurig belasting door stress van werk of privé situatie (depressie)
3) Weliswaar met plezier, maar toch te veel en te hard werken (burnout)
4) Oorlogs- of ander ernstig trauma (PTSS).
5) Recentelijk is daar bijgekomen dat ook een overactief immuunsysteem depressie in de hand kan werken. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Floor van Heesch: [Bron: Kennislink]
Niet zo vreemd overigens als je weet dat het psychische stresssysteem voor een groot deel gebruik maakt van dezelfde boodschapperstoffen als het fysieke stress_systeem.
6) April 2015: Angst en depressie komen blijkbaar echter niet allemaal voort uit de geest.
Er is nu overtuigend bewijs voor een link tussen darmbacteriën en de hersenfunctie. Probiotica moduleren informatieverwerking die nauw verband houden met angst en depressie en beïnvloeden de neuro-endocriene stressrespons. Een interessant recent onderzoek onderzocht de effecten van twee probiotica op de uitscheiding van het stresshormoon cortisol en emotionele verwerking bij gezonde vrijwilligers. Volledige vrije tekst: www.fedup.com.au

Erg kort door de bocht gesproken: Van langdurige negatieve stress kun je een depressie krijgen, van langdurige positieve stress een burnout.
Om te herstellen zijn er drie strategieën of combinaties hiervan:
1) De klachten op zijn beloop laten ("de tijd heelt alle wonden"). Gelukkig gaan de meeste (lichte) depressies nl. binnen een aantal maanden over. De helft van alle mensen met een depressie is binnen drie maanden hersteld, ook zonder een vorm van behandeling. Dit kan doordat de aanleiding van de klachten verdwijnt, of doordat mensen zelf manieren gevonden hebben om er overheen te komen. [Bron: Gezondheidsplein.nl]
2) Medicatie. vooral de antidepressiva (o.a. SSRI) kunnen er voor zorgen dat de stemming verbeterd en dat is een eerste stap naar herstel.
3) Therapie. Om het toenemende gebruik aan antidepressiva een halt toe te roepen lijken de protocollen van huisartsen te worden aangepast en men meer zal gaan inzetten op therapie.

Mogelijke relatie met de schildklier? I en Mogelijke relatie met de schildklier? II
Depressies gaan meestal, maar blijkbaar toch niet altijd, weer 'over'. Toch houden veel mensen die ooit een depressie hebben gehad restverschijnselen over zoals bijvoorbeeld: moeheid, weinig energie, slecht slapen en lichte sombere klachten.

inhoud
Contact
Copyright © VenG 2012-2019
Disclaimer & Privacy
Aanpassingen vinden voortdurend plaats
Bijgewerkt op 30 november 2019
Techn. realisatie: B. S. & miracom.nl